strona: 1, 2

Magdalena Szramka

Kryminalistyczne i sądowo-lekarskie metody identyfikacji zwłok i szczątków ludzkich. Otwarcie zwłok - przesłanki, cel, przebieg.

Otwarcie zwłok.

Szczegółowe oględziny wewnętrzne zwłok (otwarcie zwłok) wykonuje się najczęściej w zakładach medycyny sadowej.
Mają one na celu ustalenie przyczyny zgonu i rodzaju śmierci oraz zjawisk i objawów wskazujących, czy w danym przypadku, zostało popełnione przestępstwo, samobójstwo czy może nieszczęśliwy wypadek.
Zgodnie z art. 209 kodeksu postępowania karnego, oględziny i otwarcie zwłok przeprowadza się, jeżeli zachodzi podejrzenie przestępnego spowodowania śmierci i to choćby przyczyna śmierci wydawała się oczywista. Otwarcia zwłok dokonuje biegły w obecności prokuratora albo sądu.

OGÓLNE:
Jeżeli nie zachodzi podejrzenie zatoru powietrznego, to właściwa sekcja zwłok ma następujący przebieg. Rozpoczyna się ją od otwarcia jamy czaszkowej. Powłoki miękkie przecina się poprzez cięcie między małżowinami usznymi przez okolicę wiru włosowego. Następnie sklepienie czaszki przepiłowuje się tak, by nie uszkodzić opony twardej.
Po zdjęciu sklepienia czaszki, sprawdza się jakie jest napięcie opony twardej poprzez próbę ujęcia jej w fałd. Następnie otwiera się zatokę strzałkową, by zobaczyć czy ona krew płynną , skrzepy lub zakrzepy. Kolejnym etapem jest przecięcie opony twardej wzdłuż linii dokonanego wcześnie przepiłowania kości oraz przecina się sierp mózgu, by odchylić tę część opony twardej ku tyłowi. Wyjmuje się wówczas mózgowie po przecięciu nerwów mózgowych, namiotu móżdżka i rdzenia przedłużonego.
Po wyjęciu mózgu, nacina się zatoki żylne, a następnie odłuszcza się oponę twardą od podłoża kostnego, by sprawdzić, czy są jakiekolwiek pęknięcia kości podstawy czaszki.
Sekcje mózgu można wykonać po uprzednim utrwaleniu go w 8% roztworze formaliny poprzez cięcie w 6-7 płaszczyznach zbliżonych do płaszczyzny czołowej.
Następnie przystępuje się do otwarcie kolejnych jam ciała. Należy posługiwać się typowymi cięciami: tzw. kołnierzowym oraz biegnącym w linii środkowej ciała do spojenia łonowego. Odpreparowuje się płaty skórno-mięśniowe na przedniej powierzchni klatki piersiowej, otwiera się jamę otrzewnej-rozpoczynając nacięcie tuż poniżej wyrostka mieczykowatego, by nie dopuścić do uszkodzenia jelit i wylania się ich treści. Po wykonaniu tego nacięcia, kontynuuje się cięcie w kierunku spojenia łonowego umożliwiając w ten sposób wgląd do jamy otrzewnej. Przed otwarciem klatki piersiowej ustala się wysokość ustawienia przepony. Po otwarciu klatki piersiowej notuje się w jakim ułożeniu znajdują się przednie brzegi płuc.
Następnie otwiera się worek osierdziowy nacinając go nożycami (wg linii odwróconej litery "Y") i podaje się do protokołu ilość i jakość jego zawartości.
Narządy klatki piersiowej i szyi wyjmuje się i nacina, zwracając szczególną uwagę na ewentualne podbiegnięcia krwawe w mięśniach, tkance łącznej i języku.
Sekcję narządów jamy brzusznej rozpoczyna się od odcięcia pętli jelitowych od krezki oraz wyjęcia śledziony. Pozostałe narządy jamy brzusznej wydobywa się w całości. W tym celu przecina się przeponę wzdłuż łuków żebrowych ku tyłowi i odpreparowuje: nerki wraz z nadnerczami i dużymi naczyniami, wątrobę (po jej odwróceniu w celu odsłonięcia żołądka i dwunastnicy) oraz narządy miednicy małej. Po odpreparowaniu powyższych narządów, dokonuję się ich pomiaru i opisu.

SZCZEGÓLNE:
a) w przypadku zgonów po porodzie w związku z poronieniem i gdy zachodzi podejrzenie powietrznego zatoru serca.
W tego rodzaju przypadkach nie zaczyna się sekcji od głowy, lecz od otwarcia klatki piersiowej i to w sposób, który nie spowoduje uszkodzenia większych naczyń, zanim dokona się próby na zator powietrzny.
Po odpreparowaniu płatów skórno-mięśniowych klatki piersiowej, przecina się chrząstki żebrowe idąc od dołu do III żebra włącznie, a następnie unosi się je wraz z dolną częścią mostka łamiąc mostek w obrębie trzonu.
Po otwarciu worka osierdziowego i zbadaniu jego zawartości nalewa się do niego wody i zanurzywszy serce poniżej jej powierzchni, nakłuwa się prawą a następnie lewą połowę serca. W razie obecności powietrza z prawej komory wydobywają się pęcherzyki powietrza, a nadto krew w prawej połowie serce bywa w przypadku zatoru powietrznego pienista. Jeśli "denat(ka)" nie ma wad rozwojowych serca, to w jego lewej komorze nie powinno być powietrza. W tym celu należy właśnie nakłuć także lewą połowę serca.
Kolejny elementem różnicującym powyższy rodzaj sekcji, jest to, iż narządy miednicy małej wydobywa się wraz z zewnętrznymi narządami płciowymi (dot. oczywiście tylko kobiet).
b) w razie podejrzenia odmy płucnej.
Niskie ustawienie przepony oraz charakterystyczny odgłos bębenkowy przy opukiwaniu nakazuje podejrzewać odmę płucną. Ażeby wykazać obecność powietrza w jamie opłucnej, odpreparowuje się płaty skórno-mięśniowe klatki piersiowej nieco dalej ku bokom i w strone okolic pachwowych, by powstał rodzaj kieszeni. Nalewa się tu wody i pod jej powierzchnią nakłuwa się przestrzenie międzyżebrowe. W razie obecności powietrza-wydobywają się pęcherzyki.
W przypadku, gdy uszkodzenie płuca jest bardzo nieznaczne (np. nakłucie igłą podczas punkcji) odmę płucną możemy stwierdzić poprzez wprowadzeniu do przeciętej tchawicy gumowej rurki, uszczelnieniu połączenia i wtłoczeniu do płuc powietrza. W przypadku odmy płucnej będą widoczne wydobywające się spod powierzchni wody pęcherzyki.
c) w przypadkach śmierci z zagardlenia.
W przypadkach zgonu wskutek powieszenia, zadzierzgnięcia lub zadławienia, należy skrupulatnie preparować warstwy tkanek miękkich szyi, poszukując podbiegnięć krwawych. W tym celu należy spowodować "odkrwienie" narządów szyi poprzez: 1)wylanie krwi przechylając otwartą jamę czaszkową ku dołowi, 2) przecięcie poprzeczne dużych naczyń wraz z tchawicą wskutek czego krew z szyi spływa w stronę klatki piersiowej. W przypadkach wskazanych przyczyn zgonów, poszukuje się podbiegnięć krwawych na wysokości bruzdy wisielczej oraz pęknięć błony wewnętrznej na wskazanej wysokości.
d) przy podejrzeniu otrucia.
W tym przypadku, podczas sekcji zwłok unika się spłukiwania narządów wodą, mając na względzie ich zabezpieczenie do badań chemiczno-toksykologicznych.
e) noworodki.
Sekcja zwłok noworodka różni się przede wszystkim tym, ze ma nam dostarczyć odpowiedzi na zasadnicze pytanie: czy noworodek urodził się żywy? Jak długo żył? W tym celu, niezbędne jest prawidłowe wykonanie prób wodnych: płuc oraz żołądkowo-jelitowej14.

Magdalena Szramka
Pochodzi z Olsztyna. Doktorantka na Wydziale Prawa, UWM Olsztyn.
Pracownik Kancelarii Prawnej. Zainteresowania: prawo cywilne - gł. problematyka spółdzielczości i wspólnot mieszkaniowych, oraz prawo karne i kryminalistyka.


B.Hołyst, Kryminalistyka, Warszawa 2000

strona: 1, 2

Skomentuj artykuł na forum

:: Jak odczytać fałszywe dokumenty i numery VIN
:: DISCOVERY - Zbrodnie, które wstrząsnęły światem
:: Człowiek z Maree
:: Tajemnica Gatton
:: Tutoriale kryminalistyczne

:: NOWE! Puzzle

:: Przygody detektywa Maxa

:: Quiz
:: VIII Edycja Konkursu Wiedzy Kryminalistycznej im. prof. Brunona Hołysta
:: Test wiedzy o historii medycyny
:: Test wiedzy o kryminalistyce i medycynie sądowej
:: Układanka
:: Zagadki kryminalne

"Po latach okazało się, że Nieuchwytny Bill był tak nieuchwytny, ponieważ nikt go nigdy nie ścigał..."


GALIEL@WEBGROUP 2005