strona: 1, 2

Zapewne najwcześniej człowiek zaczął truć się najłatwiej dostępnymi substancjami - tymi, które po prostu rosły obok. Obecnie (choć dzielnie trzebimy przejawy jakiegokolwiek zielonego życia na około) jeszcze kilka roślin o działaniu szkodliwym dla człowieka pozostało. W Polsce rośliny uznawane za toksyczne podzielono na dwie grupy:
- trujące o wyraźnie szkodliwym działaniu, mogącym nawet spowodować zatrucie śmiertelne
- oraz szkodliwe - wywołujące objawy niekorzystne dla zdrowia, ale nie przenoszące bezpośrednio "na ten lepszy ze światów".

W średniowieczu „klasycznymi” truciznami stały się : lulek czarny, wilcza jagoda i mandragora. Wszystkie te rośliny zawierają tzw. alkaloidy tropanowe.
Lulek czarny zwiera związek zwany skopolaminą, który notabene w małych dawkach działa uspokajająco i łagodząco i podaje się go np. przed operacją. 

<< Rys.1 -  "Lulek czarny" - źródło: Carl Axel Magnus Linnemand: Bilder ur Nordens Flora; Tavl. 110 

Wilcza jagoda po zakropleniu do oczu powoduje poszerzenie się źrenic i z tego powodu była dość powszechnie używana przez renesansowe elegantki do uzyskania efektu tzw. „sarnich oczu” (stąd też jej druga nazwa „belladonna”). Jednakże tę roślinę podejrzewa się również o spowodowanie przedwczesnej śmierci pierwszego de facto cesarza Rzymu (choć jeszcze bez tytułu) Oktawiana Augusta. Podobno August w obawie przed otruciem przez żonę sam przygotowywał sobie potrawy. Sprytna niewiasta poradziła sobie z tym problemem wstrzykując truciznę do fig rosnących na jego osobistym drzewie.

Rys. - "Wilcza jagoda">>

 

Mandragora również zawiera skopolaminę. Niesamowita ta roślina zrobiła zawrotną karierę zarówno w magii jak i medycynie. Jednakże na truciciela posługującego się mandragorą czekały w średniowieczu liczne „niebezpieczeństwa”. Podobno korzeń wyrywany z ziemi przeraźliwie wrzeszczał i można było od tego oszaleć. Aby uniknąć obłędu zatykano uszy woskiem i przywiązywano do rośliny psa (czemu akurat psa nie mam pojęcia – chyba było o niego po prostu najłatwiej) Nawet William Shakespeare dał wyraz wiary w te opowieści. W „Romeo i Julia” Julia bała się „...wrzasku jaki wydaje wyrywana z ziemi mandragora..” 

Inną „wylansowaną” trucizną stała się kurrara. Jest to suszony, surowy wyciąg z rośliny zwanej Chondrodendronem. Blokuje przewodzenie impulsów nerwowych do mięśni. Jednakże w praktyce kryminalistycznej spotykana jest niezmiernie rzadko. Bardzo pomysłowi truciciele częściej stosują np. nikotynę, która jest trucizną równie śmiertelną jak kwas pruski. 


Cykuta jadowita (cicuta virosa) zwana tez szalejem jadowitym. Bylina rośnie na terenach podmokłych. Korzenie przypominają seler lub rzepę. Pachnie pietruszką i ma słodkawy smak. Bardzo silnie toksyczna, już spożycie około 10 g. zagraża życiu. Zawiera glikozyd - cykutoksynę. Objawy zatrucia to pieczenie w jamie ustnej, wymioty, czasem drgawki typu padaczkowego z krzykiem i piana na ustach.

<< Rys. - "cicuta virosa"

Tojad jadowity (aconitum napellus). Górska roślina czasem hodowana w ogrodach dla swoich pięknych niebieskich i granatowych kwiatów. Zawiera trujący alkaloid - akonitynę. Dawka śmiertelna to 10 mg akonityny (a czasem mniej). Charakterystycznym objawem zatrucia jest znieczulenie skóry na ból i dotyk. 

Rys. - "aconitum napellus">>



Cis (taxus baccata) - szpilki i nasiona tego krzewu zawierają alkaloid - taksynę. Dawniej wyciąg z cisu był stosowany do przerywania ciąży. Przy zatruciu może wystąpić porażenie ośrodka oddechowego i śmierć. 

<< Rys. - "taxus baccata"

Buławinka czerwona - Sporysz (secael cornutum) - domniemany winowajca szaleństwa palenia czarownic (jakby głupota i okrucieństwo ludzkie potrzebowały winowajcy). Pasożyt zboża, głównie żyta. Zawiera kwas lizergowy (jego związkiem pochodnym jest LSD). Śmiertelna jest już dawka kilku gramów. Oprócz bólów brzucha i nudności sporysz wywołuje zamroczenia, majaczenie i drgawki. Długotrwałe działanie alkaloidów sporyszu wywołuje degenerację naczyń krwionośnych oraz objawy zgorzeli.

:: Jak odczytać fałszywe dokumenty i numery VIN
:: DISCOVERY - Zbrodnie, które wstrząsnęły światem
:: Człowiek z Maree
:: Tajemnica Gatton
:: Tutoriale kryminalistyczne

:: NOWE! Puzzle

:: Przygody detektywa Maxa

:: Quiz
:: VIII Edycja Konkursu Wiedzy Kryminalistycznej im. prof. Brunona Hołysta
:: Test wiedzy o historii medycyny
:: Test wiedzy o kryminalistyce i medycynie sądowej
:: Układanka
:: Zagadki kryminalne

"Życie jest ciągiem następujących po sobie chwilowych rozwiązań.— Terry Pratchett"


GALIEL@WEBGROUP 2005