strona: 1, 2, 3

W organizmie trucizna przechodzi cztery główne stadia:

  • wchłanianie (absorbcja) - szybkość wchłaniania się trucizny decyduje np. o nasileniu efektu toksycznego, czyli rozmiarach zatrucia. Wchłanianie polega ogólnie mówiąc na przejściu substancji toksycznej ze środowiska zewnętrznego do krążenia ogólnego (krew, chłonka).

  • rozmieszczanie (dystrybucja) - w pierwszej fazie największą rolę odgrywa pojemność minutowa serca i przepływ krwi przez poszczególne narządy. W kilka minut po absorbcji największa ilość trucizny dochodzi do serca, wątroby mózgu, nerek i innych narządów dobrze ukrwionych. W drugiej fazie trwającej od kilku minut do kilkudziesięciu godzin trucizna wnika do tkanek skóry, mięśni, tłuszczu zapasowego.

  • przemiany biochemiczne (biotransformacja) - Substancje obce ulegają w organizmie różnym przemianom chemicznym. Zazwyczaj każda substancja powoduje powstanie kilku a nawet kilkunastu metabolitów. Główne z nich to: utlenianie, redukcja i hydroliza ( w fazie pierwszej) oraz sprzęganie w fazie drugiej.

  • wydalanie (eliminacja) - W zależności od właściwości trucizny wydalanie następuje z moczem, żółcią lub wydychanym powietrzem. Mniejsze ilości substancji toksycznej wiążą się również z potem, mlekiem i śliną.

Do analizy pobiera się (jeśli to możliwe) minimum krew, mocz, żółć i ciało szkliste oka. Nastepnie przeprowadzane są badania składające się zazwyczaj z trzech etapów:

  • wydzielenia substancji czynnej z tkanki biologicznej;
  • oczyszczenia wydzielonej substancji;
  • wykrycia i oznaczenia ilościowego substancji metodami analitycznymi (chromatografia gazowa, chromatografia gazowa ze spektometrią masową, chromatografia cieczowa wysokiej rozdzielczości, testy immunochemiczne, spektrofotometria UV itp.)

Należy również wspomnieć o toksykologicznych badaniach przesiewowych. Badania te można podzielić na cztery podstawowe rodzaje:

  1. Na obecność alkoholi drobnocząsteczkowych: Za pomocą chromatografii gazowej szuka się acetonu oraz alkoholi: etylowego, metylowego, izopropylowego.
  2. Na obecność substancji kwaśnych i obojętnych: Poszukiwanie barbituranów, salicylanów oraz niektórych składników pestycydów za pomocą testów immunochemicznych;
  3. Na obecność substancji zasadowych: Za pomocą chromatografii gazowej szuka się leków uspakajających, przeciwdepresyjnych i przeciwhistaminowych, syntetycznych narkotyków, środków znieczulających oraz innych, które można wydzielić z roztworu wodnego o odczynie zasadowym;
  4. Na obecność narkotyków: przeprowadzane głównie za pomocą testów immunochemicznych.

Aby zidentyfikować truciznę laboratoria kryminalistyczne wykorzystują dziś oprócz odczynników chemicznych najnowszy sprzęt komputerowy. Ale aby znaleźć substancję toksyczną naukowcy muszą przynajmniej z grubsza wiedzieć czego szukać. Dlatego też najwięcej informacji dostarczają patolodzy badający ciało podczas sekcji. Niektóre trucizny można rozpoznać dopiero po zmianach anatomicznych jakie powodują (np. rtęć, tal, ołów), inne zaś po zmianie zabarwienia krwi i narządów (np. tlenek węgla – żywoczerwony kolor krwi i palm opadowych) lub charakterystycznym zapachu ( np. alkohole, formalina oraz „klasyczny” cyjanek pachnący „gorzkimi migdałami”).
 Tutaj zestawiono charakterystyczne cechy wybranych trucizn. A tutaj możecie poczytać trochę więcej o toksyczności alkoholi.

Czy najczęściej się trujemy? Na wykresie poniżej przedstawiono strukturę ostrych zatruć w Polsce w 1991 roku. Dane ujęte procentowo pochodzą z "Toksykologii" pod redakcją Witolda Seńczuka:


Słowniczek

Toksykologia: gr. - toxicon - trucizna do zatruwania grotów strzał
logos - nauka.
Nauka o truciznach, ich działaniu, pochodzeniu, budowie i właściwościach.

Definicja trucizny według Paracalsusa:
"sola dosis facit venerum" - wszystko trucizną jest i nic nią nie jest. O tym decyduje dawka. 

Z życia wzięte

Rys. - "Marie Lafarge"
3 września 1840 roku rozpoczął się w Tulle proces Marii Lafarge. Wydana za mąż wbrew swojej woli postanowiła rozwiązać ten problem karmiąc męża 
arszenikiem. Jednak służąca zauważyła, że Marie dosypywała jakiś biały proszek do jedzenia Charlesa Lafarge. Rodzina zmarłego poprosiła o zbadanie jedzenia 
miejscowego aptekarza. Potwierdził on, że pokarm zawiera arszenik. Po błyskotliwym wystąpieniu Mateo Orfilli jako eksperta, Marie została skazana na karę śmierci, którą potem zamieniono na więzienie i ciężkie roboty. 



Rys. - "Kadr z filmu o Grahamie Youngu"

Graham Young jest jedną z barwniejszych postaci w "trucicielskim świadku". Zrealizowano nawet film przedstawiający jego "karierę". W 1962 roku ten czternastoletni wówczas chłopiec otruł swoją macochę oraz próbował otruć ojca, siostrę i koleżankę siostry. Zamknięto go w instytucie dla psychicznie chorych przestępców. Jednak w 1971 roku psychiatrzy uznali, że wyleczyli Grahama i wypisali go ze szpitala. Young podjął pracę w firmie produkującej soczewki optyczne. Wkrótce zaczęły się tam mnożyć tajemnicze przypadki chorób członków załogi. Dwa przypadki skończyły się niestety śmiertelnie. Jedną z charakterystycznych cech choroby było wypadanie włosów. Skojarzono to z objawami zatrucia talem. Po sprawdzeniu w kartotekach Scotland Yardu odkryto przeszłość Younga. Grahama zaaresztowano, a przeszukanie mieszkania ujawniło dziennik, w którym morderca ze szczegółami opisywał jak dodawał talu do herbaty kolegom z pracy. Tym razem postanowiono odizolować truciciela dożywotnio.

strona: 1, 2, 3
Skomentuj artykuł na forum

:: Jak odczytać fałszywe dokumenty i numery VIN
:: DISCOVERY - Zbrodnie, które wstrząsnęły światem
:: Człowiek z Maree
:: Tajemnica Gatton
:: Tutoriale kryminalistyczne

:: NOWE! Puzzle

:: Przygody detektywa Maxa

:: Quiz
:: VIII Edycja Konkursu Wiedzy Kryminalistycznej im. prof. Brunona Hołysta
:: Test wiedzy o historii medycyny
:: Test wiedzy o kryminalistyce i medycynie sądowej
:: Układanka
:: Zagadki kryminalne

"Jak tam było, tak tam było, ale jakoś było - jeszcze nigdy tak nie było, żeby jakoś nie było." - Szwejk


GALIEL@WEBGROUP 2005